Συνομιλία με τον Γρηγόρη Μήτα!

Το Art Magazino έχει την χαρά και την τιμή να φιλοξενεί έναν σπουδαίο θεατράνθρωπο, τον Γρηγόρη Μήτα. Αφορμή η παράσταση  «Το βρακί» του Καρλ Στέρνχαϊμ που σκηνοθετεί και παρουσιάζεται κάθε Σάββατο στο θέατρο Φλέμινγκ. Ο κύριος Μήτας συνομιλεί με τους διαχειριστές του Art Magazino, Παναγιώτη Πετρόπουλο και Γιώργο Λιναρίτη.

Καλημέρα κύριε Μήτα, θα θέλαμε να μας μιλήσετε για το έργο που σκηνοθετείτε. Για ποιον λόγο επιλέξατε ένα κλασικό έργο; Πιστεύετε ότι είναι οι κλασικοί συγγραφείς είναι επίκαιροι στην εποχή μας;

Επέλεξα το συγκεκριμένο κλασικό έργο για την τολμηρή ακόμη για και σήμερα προσέγγιση του θέματός του και για τον διεισδυτικό κι αριστοτεχνικό τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας του παρωδεί τον καθωσπρεπισμό, τον πουριτανισμό και την υποκρισία των μικροαστών της εποχής του.  Τα κλασικά έργα είναι και παραμένουν διαχρονικά και επίκαιρα καθώς άνθρωποι όλων των εποχών ανακαλύπτουν και θα ανακαλύπτουν σε αυτά τα προβλήματα του δικού τους καιρού γιατί  οι χαρακτήρες είναι πάνω από όλα άνθρωποι με αισθήματα, πάθη, παρορμήσεις, αδυναμίες κι ελαττώματα. Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου κι αυτό είναι κάτι που δεν αλλάζει. Οι καιροί αλλάζουν αλλά μερικά πράγματα παραμένουν τα ίδια, όπως: τα ανθρώπινα συναισθήματα, ο παρασιτικός κι ανήθικος κόσμος, τα μυστικά και τα ψέματα, η ανειλικρίνεια στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων.

Τι είναι αυτό που κάνει «Το βρακί» του Στέρνχαϊμ επίκαιρο;

Είναι το εύρημα και ο συμβολισμός με το «βρακί» που μαζί του πέφτει και το προσωπείο μιας ολόκληρης κοινωνίας. Και τότε και τώρα και πάντα…  Όλα περιστρέφονται γύρω από το χρήμα, από το τί είναι νόμιμο και τί ηθικό, από την φιλοδοξία των ανθρώπων για κοινωνική ανέλιξη, με όποιο αντάλλαγμα… Τηρουμένων των αναλογιών είναι κάτι που κάλλιστα θα μπορούσε να συμβεί και σήμερα. Είναι μια απολαυστική κωμωδία στην επιφάνεια αλλά αν «γρατζουνίσεις» αυτή την επιφάνεια θα αποκαλυφθεί η «αλήθεια»  που κρύβεται και  είναι γροθιά στο στομάχι.

Θεωρείτε την κωμωδία πιο δύσκολο είδος θεάτρου απ’ ότι ένα δράμα ή ένα κοινωνικό έργο;

Θεωρώ ότι η κωμωδία, ως είδος, είναι το ίδιο δύσκολη και θα έλεγα  πιο επικίνδυνη από το δράμα. Είναι ένας τρόπος διασκεδαστικός κι έξυπνος να προσεγγίσεις σοβαρά ζητήματα και να επικοινωνήσεις πιο εύκολα με το κοινό μέσα από το χιούμορ, το γέλιο και τις ανατροπές, ωστόσο,  η δυσκολία έγκειται στο να κρατήσεις το μέτρο, να μην ολισθήσεις σε ανοησίες -μπαλαφάρες τις λέμε στο θέατρο-,  να μην παρεκκλίνεις από το στόχο σου. Κι αυτό  είναι μια εύθραυστη κι επικίνδυνη ισορροπία πάνω σε τεντωμένο σχοινί.

Έχετε δημιουργήσει εδώ και είκοσι χρόνια το Θέατρο Φλέμινγκ το οποίο έχει ανεβάσει σπουδαίες παραστάσεις. Ποια η αφορμή ή η ανάγκη που σας οδήγησε να αποκτήσετε την θεατρική σας «στέγη»;

Κατά τη γνώμη μου  η ομορφιά του Θεάτρου, γεννιέται  πηγαία, από την ανάγκη ενός τόπου, μιας πόλης  και είναι η  ελεύθερη  έκφραση των ανθρώπων  για να δώσουν ένα νόημα στην καθημερινότητα και στα προβλήματά τους και για να γίνουν κι οι ίδιοι πιο δημιουργικοί και καλύτεροι άνθρωποι. Εγώ, παρόλο που υπήρξα ηθοποιός του ΚΘΒΕ για πολλά χρόνια, πιστεύω ότι η Τέχνη ποτέ δεν άνθισε όταν αφέθηκε μόνον στο κράτος να την διαχειριστεί. Έτσι, οραματίστηκα και ίδρυσα αυτό το θέατρο μαζί με την Καρίνα και από την ανάγκη μας  να επικοινωνήσουμε  με τους ανθρώπους γύρω μας, να δώσουμε  ευκαιρίες σε καλλιτέχνες με νέους τρόπους σκέψης και φρέσκιες ιδέες να παρουσιάσουμε  τη δουλειά τους, να «συστήσουμε» στο κοινό νέα  έργα, κυρίως ελληνικά -που κανένας δεν εμπιστεύονταν-, να παρακινήσουμε  κι άλλους να μοιραστούν μαζί μας  την «ομορφιά» του νέου και του εναλλακτικού.

Στη χώρα μας δυστυχώς παρατηρείται το μοναδικό φαινόμενο, τουλάχιστον στην Ευρώπη, το μεγαλύτερο ποσοστό θεατρικών σκηνών να βρίσκονται και να συνωστίζονται στην πρωτεύουσα. Έχουμε δε παρατηρήσει πως το κοινό εκτός Αθήνας διψά για θέατρο. Ποια η ανταπόκριση του κοινού της Θεσσαλονίκης στις δράσεις και τις παραστάσεις του θεάτρου Φλέμινγκ;

 Είναι λογικό να συνωστίζονται πολύ περισσότερες θεατρικές σκηνές στην Αθήνα, γιατί ο πληθυσμός είναι τετραπλάσιος. Εκείνο όμως που μου φαίνεται παράλογο,  είναι ότι υπάρχουν γύρω στα χίλια θέατρα στην Αθήνα, μικρά και μεγάλα. Σχεδόν όσα έχει ολόκληρη η Γαλλία. Αυτό με τρομάζει λίγο.  Στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν περίπου τριάντα Θέατρα. Το καθένα από αυτά απευθύνεται στο κοινό με το δικό του τρόπο. Το Θέατρο Φλέμιγκ  είναι ένα στολίδι για την πόλη και πολύ πετυχημένο και αυτό αποδεικνύεται από την πορεία του και τη διάρκεια του μέσα στο χρόνο. Έχει την δική του φιλοσοφία και το δικό του, αρκετά μεγάλο  κοινό που πάντα ανταποκρίνεται θερμά και το στηρίζει σε όλες τις καλλιτεχνικές του προτάσεις. Για εμάς αυτό είναι το νόημα και η ύπαρξη μιας τέτοιας ομάδας.

Εκτός από σκηνοθέτης είσαστε και ένας σπουδαίος ηθοποιός, αν κάποιος σας έλεγε να διαλέξετε μεταξύ ηθοποιού και σκηνοθέτη, τι θα επιλέγατε από τα δύο;

Εγώ, δεν τα ξεχωρίζω αυτά τα δύο, γιατί έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές. Απλά το ένα συμπληρώνει το άλλο.  Είναι, ωστόσο, δύο διαφορετικές λειτουργίες.  Αυτό που με  ενδιαφέρει πιο πολύ, είναι  το θέατρο  σε σχέση με τον κόσμο  και η ομαδικότητα. Θέλω να μπορώ να συνομιλώ μαζί τους,  να προτείνω νέες ιδέες  και να ψάχνω μέσα από τις λέξεις και τα συναισθήματα,  την αλήθεια και την ομορφιά.

Τι είναι επιτυχία για εσάς;

Όταν από τη σκηνή βλέπεις τα δακρυσμένα ή τα γελαστά μάτια του κόσμου, που κάθεται στην  πλατεία απέναντι σου. Αυτό  για μένα είναι επιτυχία,  και είναι  η μεγαλύτερη ανταμοιβή που έχεις. Τότε καταλαβαίνεις ότι τα μηνύματα της  παράστασης έχουν «περάσει» στους θεατές, τους άγγιξαν, τους  συγκίνησαν και  τους έδωσαν τροφή για σκέψη-είτε πρόκειται για δράμα είτε πρόκειται για κωμωδία-.

Είσαστε ένας ανήσυχος καλλιτεχνικά άνθρωπος, ξέρουμε ότι πάντα κάτι ετοιμάζετε, πείτε μας ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σας σχέδια;

Συνήθως σχεδιάζουμε τα επόμενα καλλιτεχνικά μας βήματα με την ομάδα του Φλέμινγκ και την Καρίνα Ιωαννίδου. Βρισκόμαστε ακόμα σε αρχικό στάδιο επιλογής νέου έργου. Βασικό κριτήριο για να επιλέξουμε κάτι, είναι να μας αγγίζει το έργο, να έχουμε τη δυνατότητα πειραματισμού πάνω σε αυτό και  στις τεχνικές που χρησιμοποιούμε για να το προσεγγίσουμε  και να  μπορεί όλη  αυτή η παραγωγή,  να οργανωθεί και να προσαρμοστεί,  σε ένα θέατρο με τις τεχνικές ιδιαιτερότητες  του  Φλέμινγκ.  Εξάλλου, υπάρχουν στο Φλέμινγκ πολλές άλλες δραστηριότητες που γίνονται παράλληλα (τρία παιδικά έργα για μικρές ηλικίες, θεατρικά εργαστήρια κ. ά.).

Από την μεγάλη σας καλλιτεχνική πορεία στο θέατρο, θα θέλαμε να μοιραστείτε μαζί μας αλλά και με τους αναγνώστες μας, μια όμορφη και ιδιαίτερη στιγμή σας στο θέατρο.

Μια όμορφη στιγμή που έχει μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη μου παρόλο που ανήκει στο μακρινό παρελθόν, είναι όταν σε μια παράσταση του Κ.Θ.Β.Ε. συγκεκριμένα στην  κωμωδία του Σαίξπηρ «Η στρίγγλα που έγινε αρνάκι» σε σκηνοθεσία Γιώργου Σεβαστίκογλου, όπου έπαιζα κι εγώ, ο μεγάλος Κάρολος Κουν, μετά το τέλος της παράστασης, με αγκάλιασε συγκινημένος, μου έδωσε συγχαρητήρια και μου ζήτησε να πάω στο Θέατρο Τέχνης.   

Θα θέλαμε να μας πείτε, επειδή έχετε μία μεγάλη εμπειρία στο θέατρο, αν θυμόσαστε την πρώτη φορά που βγήκατε στη σκηνή και τι συναισθήματα είχατε όταν αντικρίσατε πρώτη φορά το κοινό;

 Ήταν στους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη, από το Κ.Θ.Β.Ε, στο Αρχαίο Θέατρο των Φιλίππων. Έβλεπα τους θεατές να κρέμονται σαν τσαμπιά στις κερκίδες, λίγο πριν «βγω» κι έτρεμα. Ήταν η πρώτη μου  εμπειρία.  Μόλις, όμως  βγήκα μου πέρασαν όλα.

Με τα χρόνια με την εμπειρία ανακαλύπτεται καινούργια πράγματα στο θέατρο και αν ναι προσπαθείτε να τα εφαρμόσετε;

Πάντα! Κάθε φορά προσαρμόζω στο θέατρο τα νέα στοιχεία που ανακάλυψα κι ανακαλύπτω συνεχώς στη διαδρομή μου. Αυτό με βοηθάει να προχωρήσω ως άνθρωπος αλλά και ως σκηνοθέτης και ηθοποιός. Είμαι πάντα «ανοιχτός» στο να μάθω ακόμη κι από τον νεότερο και άπειρο ηθοποιό. Δεν είμαι εγωιστής στο θέατρο.

Θα θέλατε να δώσετε κάποια συμβουλή στους νέους ηθοποιούς που ξεκινούν τώρα την πορεία τους στο θέατρο;

Να ξεκινήσουν χωρίς ερωτηματικά «Θα πετύχω;» «Δεν θα πετύχω;». Όποιος έχει ενδοιασμούς κι επιφυλάξεις, όποιος ονειρεύεται δόξα και χρήμα, όποιος δεν έχει αντοχές, όποιος δουλεύει μόνον «εντός ωραρίου», όποιος δεν έχει γερό στομάχι ας μην ασχοληθεί καλύτερα με το θέατρο. Ο πραγματικός καλλιτέχνης θα ασχοληθεί ούτως ή άλλως γιατί για αυτόν η Τέχνη είναι μονόδρομος.

Κύριε Μήτα ευχαριστούμε από καρδιάς για την υπέροχη κουβέντα μας!

Εγώ, σας ευχαριστώ για τα τόσο καλά σας λόγια, που με κάνουν να νοιώθω λίγο άβολα.

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση μπορείτε να βρείτε εδώ: «Το Βρακί» του Καρλ Στέρνχαϊμ κάθε Σάββατο στο θέατρο Φλέμιγκ!

Για να ενημερώνεστε για ό,τι συμβαίνει στο Θέατρο Φλέμιγκ κάνετε ένα κλικ εδώ: https://www.theatre-fleming.gr/

Επιμέλεια Παναγιώτης Πετρόπουλος, Γιώργος Λιναρίτης

© Art Magazino / 2019

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s